چگونگی رفتاربا کارکنان تحت امر

مقدمه :

محل کار مجموعه ای از آدم هابا سلیقه های متفاوت و خلق و خوی گوناگون است بعضاً همکارانی هستند که براساس دیدگاه اسلام همیشه باید به آنها اعتماد کرد و اصاله الصحه بر رفتار آنها جاری است و گاهی افرادی نیز هستند که رفتار آنها خلاف شئون دین و ارزشهای انقلابی است و رفتار آنها بگونه ای هستند که هرگز نباید به جنین افرادی اعتماد کرد چنین افراد ممکن است از روی عمد کار شکنی می کنند و با آبروی دیپران بازی می کنند و هیچ ترسی از عذاب خداوند ندارند و چنین افراد همیشه با مسئولین مافوق خود از روی دل سردی و عقده گشایی و کم کاری رفتار می کنند و گاهی برخی از افراد با کارکنان تحت امر خودشان در سازمان و محل کارشان رفتار دور از ادب و اخلاق و مبانی دینی رفالر می کنند .

چرا رفتار برخی کارکنان از مومنین در تضاد با اندیشه اسلام است :

اسلام انسان را موجودی چند بعدی می داند روحانی و الهی و مادی و حیوانی ،اجتماعی و عاطفی و این ابعاد در برخی مواقع در حال تعارض با هم هستند در این تعارض سبب ناهماهنگی حین اعتقادات مومن با رفتار و اعمال می شود .

قرآن منشاء این تضاد و اعتقاد و رفتار را در عدم آگاهی از دستورات اسلام ، ضعف ایمان افراد ، تمایلات نفسانی ، آداب و رسوم نادرست در محیط ناسالم می داند .

ریشه های تضاد در رفتار کارکنان :

1- جهل و ناآگاهی از اسلام : مومن هرچه معرفت و شناخت بیشتری به اسلام داشته باشد علاقمندی و پایبندی وی بخاطر آگاخی از اسلام بیشتر می شود .

2- ضعف ایمان : ایمان دارای مراتبی است اوج درج ایمان یقیین به باور های دینی است .امام جعفر صادق (ع) فرمود : بازیاد شدن میزان ایمان ، درجات مومنان نزد خداوند برتری می یابد .هدف انبیاء این بود که با تقویت ایمان مومنین فاصله بین اعمال و اعتقادات آنها کم بشود.

3- تمایلات نفسانی : اگر انسان تمایلات و غرائز نفسانی خود را کنترل نکرده باشد در عمل به آموزه های دینی دچار مشکل می شود .

4- تعصبات و آداب و رسوم غلط : بعضی از اقوام و ملت ها دارای تعصبات و آدام و رسوم غلط و حساسیت های بی موردی هستند که هیچ پشتوانه عقلانی ندارند برخی از این رفتار غلط ارث از نیاکان خود دارند .

5- تاثیر پذیری از دوستان نامناسب : انسان نیاز به روابط اجتماعی با دیگران است و به راحتی هم می تواند از دیگران تاثیر پذیری دارد .

(1) بحار جلد 66 صفحه 171

 روش برخورد با کارکنانی که رعایت مسائل اخلاقی و دینی را ندارند :

هیچ پدیده خداوند طی یک شبه رخ نمی دهد بلکه آرام آرام رسوخ کرده و تبدیل به یک ناهنجار شده است بنابراین بدون رفت این کار راهکارهای زیر پیشنهاد می شود :

1-امر به معروف و نهی از منکر : از امتیازات اسلام این است که همگان باید امر به معروف و نهی از منکر کنند و هیچ کسی راضی به گناه دیگر نباشد اسن صفت یک پالایشگاه بزرگی است که از ورود پلیدیها و زشتیها در جامعه جلوگیری می شود .

2- برخورد مهربانانه: چنین افرادی بیمار هستند و با آنها باید از روی مهر و عطوفت باید رفتار کرد و همانند پزشک حاذق و مهربان باید رفتار کرد .

3- با اخلاق نیکو : باید او بفهمانیم که ثمره ایمان به خدا و ترس از خدا رفتار و اخلاق نیکو استو هرکسی اگر رفتارش نیکو باشد از همه موفق تر است .

4- با دلیل و برهان قانعش کنیم : احکام اسلام پشتوانه دلیلی و منطقی بالایی برخوردار است

5- از دیگران استفاده شود :اگر به سخنان شما چندان اهمیت نمی دهد ، از افراد قابل اعتماد وی استفاده کنید تا با دلسوزی تامل به چنین فردی کمک بشود.

6- قطع رابطه موقت : اگر قطع رابطه شما با او باعث متنبه شدن وی می شود از این اهرم به صورت موقت استفاده نمائید و بگوئید من دوست ندارم با کسانی که مرتکب حرام می شوند هم شخن شوم و یا به حداقل ارتباط با آنها اکتفا کنید .

7- از همدلی دریغ نورزید : از همدلی و دلسوزی که وی نسبت به چنین فردی دریغ نورزید و ضمن احترام گذاشتن و اظهار علاقه به آنها را از این عمل بازدارید نه اینکه آنها را طرد کنید.

راه های جلوگیری از زیر آب زدن کارکنان :

1- اعتماد به همدیگر و کارکنان : نیازی نیست جایی که فرد نمی داند به همکارش تهمت نزند و حق ندارد با آبروی وی بازی کند بلکه به همدیگر اعتماد کنند .

2- مقابل به مثل نکنید : اگر کسی یقیین پیدا کرده است که کسی زیر آب او را می زند بهتر است از روی منطق و احترام او را متوجه خطاش بکند مقابله به مثل نکند.

3- به مدیر مافوق اطلاع دهد : اگر همه تلاش ها فرد لرای جلوگیری از این رفتار بد بی ثمر و بی فایده بوده است بهتر اسا همه چیز را به مدیر خود اطلاع دهد .

چگونگی رفتار با کارکنان بحران زده :

1-به صورت غیر رسمی صحبت کنید : مدیران باید برای فهمیدن نیاز هر یک از کارکنان خود و برای بر طرف کردن استرس آنها بهتر از به صورت غیر رسمی صحبت کنند .

2- فشار بر کارکنان زیاد نباشد : مدیر تلاش کند و به کارکنان خود کمک کنند تا به اطراف شغلی خود دست پیدا کند .دستور دادن مکرر به کارکنان اثر معکوس دارد .

3- ترک کاری کارکنان جدی گرفته شود : برخی از کارکنان از کار فرار می کنند و حس مسئولیت پذیری آنها کم است و باید جدی گرفته شود و تلاش گردد تا ریشه این کار زشت شناسائی شود .

4- کارکنان ناراضی را انتقال دهید : انتقال جو بدبینی بسیار مخرب است و باعث ایجاد نگرانی های بی اساس می شود و بهره ورد را کاهش می دهد کارکنان ناراضی وقت و انرژی مدیر و دیگران را به هدر می دهند .

5- از بروز شایهات جلوگیری کنید : نباید فضای کار و سازمانی آلوده به جو شایعات باشد چرا که اینکار باعث نگرانی در مجموعه و سایر کارکنان می شود

بهترین روش برقراری ارتباط موثر مدیر با کارکنان :

       1- برقرار ارتباط موثر و مفید بین مدیر و کارکنان

       2- علاقمندی مدیر با نیرو های تحت امر

       3-  مدیر موفق شنونده خوبی باید باشد

       4-  فعالیت در سازمان باید به گونه ای باشد که کارکنان با رغبت و میل تلاش کنند .

       5- انتقاد با ملامت را به طور مثبت انجام دهید .

     6- انتقاد و ملامت از نیروی تحت امر را در خفاء انجام دهید .

      7- مدیر یک سازمان سرمشق نیروهای تحت امر است.

ویژگی های مدیر لایق و موفق :

1-داشتن ایمان و ارتباط با خداوند.                            2- داشتن روحیه مهر و عطوفت با کارکنان تحت امر

3-داشتن سعه صدر                                               4- داشتن صبر و شکیبایی

5- داشتن شایستگی انجام کار محوله                           6- ریاست طلب و خود محور نباشد

7- از افراد مومن تحت امر خود مشورت داشته باشد .       8- وفای به عهد و پیمان داشته باشد

       9- از مردم جامعه فاصله نگیرد .                              10- در قضاوت عملکرد خود به حق حرف بزند

رسول خدا (ص) نمونه بارز یک انسان و مدیر فداکار بود وی در عبادت ممتاز در مدیریت و چگونگی رفتار با افراد تحت امر خودش ممتاز بود همیشه جهاد با نفس داشتن و ترک آسایش خود داشت در مدت 23 سال دوره نبوت دل و زبان آن حضرت یکی بود و همه تلاش وی اصلاح جامعه و اراده جامعه بود انسان از بندگی به مقام والای کمال می رسد علی (ع) فرمود : هر کس رابطه میان خود و خدا را اصلاح کند خدا رابطه میان او و مردم را اصلاح می کند و هرکس کار آخرت را به صلاح اورد خدا کارای جهان را اصلاح کند .

حقیقت این است که توانایی اداره قلبها به میزان توانایی مدیریت انسان برخودش است و میزان پذیرش مدیر و نفوذ قدرت وی از خدا ترسی او منشاء می گیرد .

رسول خدا (ص) زمانی که معاذبن جبل را به عنوان فرماندار به یمن فرستاد در دستور العملی فرمود : و تو را سفارش می کنم به : تقوای الهی ، صداقت در گفتار ، وفای به عهد ، ادای امانت ، ترک خیانت ، نرمی گفتار ، پیشی گرفتن در سلام ، حفظ حقوق همسایه ، مرحمت به یتیمان ، خوب انجام دادن کارها ،کوتاه کردن آرزو ،توجه و علاقه به آخرت ، ترس از حساب ، تفقه در قرآن ، فرو خوردن خشم ، غضب ، ملایمت و رحمت با مردم ، توجه بیشتر به نماز اینها بهترین روش برای اصلاح و اداره و هدایت مردم است . 

با 10روش نیروی موفقی باشیم :

      1-من مسئول سرنوشت خود هستم ،پس بیشتر از رفتار و گفتار خود دقت کنم .

      2- موفقیت دست یافتنی است ، می توان ارتقاء پیدا کرد اما از راه درست بهترین راه از طریق تقوا

      3- هیچ کاری را سبک از کنارش عبور نکنیم :احساس تکلیف به کار داشته و همه کارها را مهم تلقی کنیم .

      4- با همه اطرافیان رفتار خوب داشته و آنها را مهم تلقی کنیم .هر انسانی دارای کرامتی است .

       5-ایمان داشته باشیم برای انجام کار محوله آمادگی و تجربه لازم را دارم .

      6-مه مقدار دانساه ام اکتفا نکنم بلکه به دنبال دانستن و آگاهی بیشتری باشم .

      7- احتمال بدهم کارهای بهتر دیگری را هم می توانم انجام بدهم .

      8- اگر شکستی در کار وجود داشته زمینه موفقیت بزرگ را فراهم کنم و نترسم .

      9- از تعریف و تمجید و یا عدم حمایت دیگران زود ناراحت نشوم .

    10- از انتقاد و نظر دیگران هراس نداشته و ضعفهای خودش را جبران کند .