| عَنْ عَلِىُّ عَلَيهِ السَّلامُ قالَ:سَمِعْتُ النَّبىَّ صَلَّى اللّهُ عَلَيهِ وَ آلِه و قالَ:بُعِثْتُ بِمَكارِمِ الْاَخْلاقِ وَ مُحاسِنِها.
بحار جلد 6،صفحه 164
على عليه السلام از رسول اكرم(صلي الله عليه و آله) شنيده است كه فرمود:من براى خلقيات كريمه و صفات پسنديده مبعوث شدهام.
|
| قالَ رَسُولُ اللّهُ(صلي الله عليه و آله):بُعِثَ لِاُتَمَّمَ مَكارِمِ الْاَخْلاقِ.
سفينه،(خلق)،صفحه 410
و نيز فرموده است:مبعوث شدهام تا برنامههاى مكارم اخلاقى را تتميم و تكميل نمايم.
|
| قالَ رَسُولُ اللّهُ صَلَّى اللّهُ عَلَيهِ وَ آلِه:خَيارِكُمْ اَحْسَنُكُمْ اَخْلاقاً الَّذينَ يَألِفُونَ.
تحف العقول صفحه 45
رسول اكرم(صلي الله عليه و آله) فرموده است:بهترين شما كسانى هستند كه اخلاقشان نيكوتر است.آنانكه با مردم طرح الفت و محبت مىريزند و مردم نيز با آنان پيوند انسو دوستى برقرار مىكنند.
|
| قالَ عَلىُّ عَلَيهِ السَّلامُ:ذَلِّلوا اَنْفَسِكُمْ بِتَرْكِ الْعاداتِ وَ قُودُها اِلى فِعْلِ الطّاعاتِ وَحَمِّلوُا بِها اَعْباءِ الْمُغارِمِ وَصُونُوها عَنْ دَنَسِ الْمَآثِمِ.
غررالحكم،صفحه 407
على عليه السلام فرموده:نفس متجاوز و سركش خويش را با ترك عادات ناپسند خوار نمائيد و با انجام اوامر الهى و ادارش سازيد و بار غرامتهاى تخلفش را بر وى تحميل نمائيد،با ارتكاب مكارم اخلاق زينتش كنيد و از پليديهاى گناه مصونش داريد.
|
| قالَ عَلىُّ عَلَيهِ السَّلامُ:تَحَلَّوْا بِالْاَخْذِ بِالْفَضْلَ وَالْكَفُ عَنِ الْبَغِىِ وَالْعُمَلِ بِالْحَقِّ وَالْاِنْصافِ مِنَ النَّفْسِ.
غررالحكم،صفحه 352
و نيز فرموده است:با سعى و مجاهده،فضائل اخلاقى را بنفس سركش خود تحميل كن و برخلاف ميل و رغبتش او را به پاكى و نيكى وادا،زيرا خواهش طبيعى و رغبت نفسانى بشر،بشهوات ناروا و رذائل اخلاق است و قبول فضائل و ملكات پاك برخلاف تمايلات فطرى نفس است.
|
| قالَ عَلىُّ عَلَيهِ السَّلامُ:ما اَصْعَبَ اكْتِسابَ الْفَضائِلِ وِاِيْسِرَ اتْلافَّها.
شرح ابن ابى الحديد،جلد 20،صفحه 259،كلمه 38
على عليه السلام فرموده:چه سخت است تحصيل صفات پسنديده و فضائل اخلاق و چه آسان است نابود ساختن خلقيات حميده و برباد دادن آنها.
|
| قالَ عَلىُّ عَلَيهِ السَّلامُ:لَيْسَ مِنْ اَخْلاقِ المُؤمِنِ الْمَلِقُ وَ لَا الْحَسَدُ اِلّا فى طَلَبِ الْعِلْمِ.
تحف العقول صفحه 207
على (عليه السلام) فرموده است:تملق گرفتن و حسد بردن از خلقيات مردان با ايمان نيست مگر در راه فرا گرفتن علم و دانش.
|
| على (عليه السلام) فرمود: عُنْوانُ صَحيفَةِ الْمُؤمِنِ حُسْنُ خُلْقِهِ.
سفينه(خلق)صفحه 410
سرلوحه كتاب سعادت بشر ملكات پاك و سجاياى اخلاقى اوست.
|
| قالَ عَلىُّ عَلَيهِ السَّلامُ:جَهْلُ الْمَرْءِ بِعُيُوبِهِ مِنْ اَكْبَرِ ذُنُوبِه.
ارشاد مفيد،صفحه 142
على عليه السلام ميفرمايد:جهل،بى خبرى انسان از عيوب اخلاقيش در رديف بزرگترين گناهان اوست.
|
| قالَ اَميِرَلْمُؤمِنينْ عَلَيهِ السَّلامُ:الْجَهْلُ بِالْفَضائِلِ مِنْ اَقْبَحِ الَّرذائِلِ.
غررالحكم،صفحه 91
اميرالمومنين(عليه السلام) ميفرمايد:جهل آدمى بضائل اخلاقى خود،از قبيحترين صفات رذيله است.
|
| وَ عَنهُ عَلَيهِ السَّلامُ:اَعْجَزَ النّاسِ مَنْ قَدَرَ عَلى اَنْ يَزيلَ النَّقْصَ عَنْ نَفْسِهِ وَلَمِّ يَفْعِلْ.
مستدرك 2،صفحه 310
و نيز فرموده است:ناتوانترين مردم كسى است كه به اصلاح نواقص معنوى و سيئات اخلاقى خود قادر باشد و اقدام نكند.
|
| عَن اَبي جَعْفَرٍ عَلَيهِ السَّلامُ قالَ:يُحْفَظُ الْاَطْفالُ بِصَلاحِ آبائِهِمْ.
بحار 15،صفحه 178
امام باقر عليه السلام فرموده است:فرزندان بشر با صلاحيت اخلاقى پدران خود از از خطر انحراف مصون ميمانند.
|
| عَنْ عَلى(عليه السلام) اِنَّهُ قالَ لَوْ كُنّا لانَرْجُو جَنَّةً وَ لانَخْشى ناراً وَلاعِقاباً لَكانَ يَنْبَغى لَنا اَنْ نُطالِبَ بِمَكارِمِ الْاَخْلاقِ فَاِنَّها مِمّا تَدُلُّ عَلى سَبيلِ النّجاحِ.
آداب النفس جلد 1 صفحه 26
على(عليه السلام) مىفرمود:اگر فرضاً نه ببهشت اميدوار باشيم و نه از آتش ترسان،ثواب و عقابى را عقيده نداشته باشيم باز شايسته است از پى سجاياى اخلاقى برويم زيرا اخلاق پسنديده و ملكات فاضله است كه ما را در زندگى براه رستگارى هدايت مىكند.
|
| قالَ عَلىُّ عَلَيهِ السَّلامُ:مَنْ اَحَبَّ الْمَكارِمَ اجْتَنَبَ الْمَحارِمَ.
ارشاد مفيد،صفحه 141
على عليه السلام فرموده است:كسيكه مكارم اخلاقى و سجاياى انسانى را دوست دارد بايد از گناه و نادرستى بپرهيزد،زيرا مكارم اخلاق با گناهكارى و عصيان،ناسازگار است.
|
| وَ عَنهُ عَلَيهِ السَّلامُ:رُبَّ عَزيزٍ اَذَلَّهُ خُلْقُهُ وَ ذَليلٍ اَعَزَّهُ خُلْقُهُ.
سفينه،خلق،صفحه 411
و نيز فرموده است:چه بسا عزيزانى كه اخلاق ناپسند،آنها را بذلت و خوارى انداخته و چه بسا مردم پست و كوچكى كه صفات پسنديده،آنانرا عزيز و محبوب ساخته است.
|
| قالَ عَلىُّ عَلَيهِ السَّلامُ:تَحَلَّوْا بِالْاَخْذِ بِالْفَضْلِ وَالْكَفِّ عَنِ الْبَغْىِ وَالْعَمَلِ بِالْحَقِّ وَالْاِنْصافِ مِن َالنَّفسِ.
غررالحكم،صفحه352
على عليه السلام فرموده است:خويشتن را با فضائل اخلاقى و ملكات انسانى بيارائيد،از ستم خوددارى كنيد،بحق و درستى رفتار نماييد و با قضاوت وجدانى خود نسبت بمردم منصف باشيد.
|
| عَنْ اَبيجَعْفَرٍ عَلَيْهِ السَّلامُ:وَللّهُ ما يُنْجُو مِنَ الذَّنْبِ اِلّا مَنْ اَقَرَّبِه.
كافى جلد 2 صفحه 426
امام باقر عليه السلام ميفرمود:بخدا قسم هيچكس از گناه خلاص نميشود مگر آنكه صريحاً به گناه خود اقرار نمايد.
|
| و نيز از آن حضرت حديث شده است: ما اَرادَ اللّهُ تَعالى مِنَ النّاسِ اِلّا خَصْلَتَيْنِ:اَنْ يُقِرُّوا لَهُ بِالنِّعَمِ فَيَزيدَهُمْ وَ بِاالذُّنوبِ فَيَفْفِرَها لَهُمْ.
كافى جلد 2 صفحه 426
خداوند از مردم خواستار دو فضيلت است:به نعمتها اقرار كنند تا بر آن بيفزايد،و بگناهان اعتراف نمايند تا آنها را ببخشد.
|
| عَن عَلىِّ بْنِ الْحُسَيْنِ عَلَيْهُماَ السَّلامُ قالَ:كانَ رَسُولُ اللّهُ صَلَّى اللّهُ عَلَيهِ وَ آلِه يَقُولُ فى آخِرِ خُطْبَتِه طُوبى لِمَنْ طابَ خُلقُهُ وَ طُهَرَتْ سَجيَّتُهُ وَ صَلُحَتْ سَريرتُهُ وَ حُسُنَتْ عَلانِيَتُهُ وَانْفَق َالْفَضْلَ مِنْ مالِه وَ اَمْسَكَ الْفَضْلَ مِنْ قَوْلِهِ وَ اَنْصَفَ النّاسَ مَنْ نَفْسِه.
كافى 2،صفحه 144
از حضرت سجاد عليه السلام حديث شده است كه رسول اكرم در آخر خطبه خود فرمود:خير و سعادت براى كسى است كه اخلاقش پسنديده و خويش پاك باشد،باطنش نيكو و ظاهرش خوب باشد،مازاد اموال خود را انفاق كند و از اداء سخنان زائد امساك نمايد و با همه مردم بعدل و انصاف رفتار كند.
|
| عَن اِسْحقَ بْنِ عَمَّارٍ،عَن اَبيعَبدِاللّهِ عَلَيهِ السلامُ قالَ:اِنَّ الْخُلْقُ مَنيحَةٌ يَمْنَحُنهَااللّهُ عَزَّ وَ جَلَّ خَلْقَهُ،فَمِنْهُ سَجِيَّةٌ وَ مِنْهُ نَيَّةٌ.فَقُلْتُ فَأيَّتُهُما اَفْضَلْ؟فَقالَ صاحِبُ السَّجِيَّةِ وَ هُوَ مَجْبولٌ لا يَسْتَطيعِ غَيْرَهُ وَ صاحِبٌ نِيَّةِ يَصْبِرُ عَلَى الطّاعَةِ تَصَبُّراً فَهُوَ اَفْضَلْهُما.
كافى 2،صفحه 101
اسحق بن عمار از امام صادق عليه السلام نقل كرده است كه فرمود:خلق خوب و صفت پسنديده عطيه الهى است كه خداوند جهان به بندگان خود عطا فرموده و آن بر دو قسم است:نزد بعضى فطرى و بصورت سجيه و در گروه ديگرى اكتسابى و قائم به نيت و اراده است.اسحق پرسيد كدام يك نسبت به ديگرى برترى دارد؟حضرت فرمود:صفت فطرى با سرشت آدمى تركيب شده و صاحبش بطور طبيعى نميتواند بغير آن متصف باشد ولى خلق اكتسابى از راه مجاهده و بردبارى بدست آمده است و هر صفت پسنديدهاى كه با كوشش و صبر بدست آيد بر صفت طبيعى برترى دارد.
|
| عَن اَبيعَبدِاللّهِ عَلَيهِ السَّلامُ قالَ قالَ اَميرَ الْمؤمِنينَ(عليه السلام):اَلْمُؤمِنُ مَألُوفٌ وَ لا خَيْرُ لِمَنْ لا يَأْلِفُ وَ لا يُؤلَفُ.
كافى 2،صفحه 100 و 102
امام صادق از على(عليه السلام) حديث كرده است كه فرمود مرد با ايمان شايسته دوستى و الفت است،كسيكه خود با مردم دوستى نميكند و مردم نيز او را لايق دوستى نميدانند در وجودش خير و خوبى يافت نمىشود.
|
| عَن عَنْبَسَةَ بْنِ الْعابِدِ قالَ قالَ لى اَبوعَبْدِاللّهِ عَلَيهِ السَّلامُ:ما يَقْدَمُ الْمُؤمِنُ عَلى اللّهِ عَزَّ وَ جَلَّ بِعَمَلٍ بَعْدَ الْفَرائضِ اَحَبَ اللّهِ اِلى اللّهِ تَعالى مِنْ اَنْ يَسَعَ النّاسَ بَخُلْقِهِ.
كافى 2،صفحه 100 و 102
امام صادق عليه السلام به عنبسة بن عابد فرمود:بعد از فرائض دينى هيچ يك از اعمال مرد با ايمان در پيشگاه الهى محبوبتر از آن نيست كه با تمام مردم به گشاده روئى و حسن خلق برخورار نمايد.
|
| قَدْ اَفْلَحَ مَنْ زَكّيها وَ قَدْ خابَ مَنْ دَسّيها.
(سوره 91 آيه 9)
به همه اين آيات الهى قسم كه سعادت و رستگارى براى كسى است كه جان خود را از پليدى تطهير كند و روح خويش را از ناپاكى برهاند. بدبخت و ضرر كار كسى است كه به آلودگى گرفتار شود و به ناپاكى بگرايد.
|
| على (عليه السلام) فرمود: عُنْوانُ صَحيفَةِ الْمُؤْمِنِ حُسْنُ خُلْقِه. سرلوحه كتاب سعادت بشر ملكات پاك و سجاياى اخلاقى او است. اين همه آياتى كه در قرآن درباره زمين و آسمان، درباره اشجار و حيوان، درباره نطفه و جنين و خلاصه درباره قسمتهاى مختلف جهان آمده است براى جلب توجه به خداوند بزرگ و ايجاد روح ايمان است. آياتيكه درباره ملكات پسنديده و سجاياى اخلاقى آمده يا آياتيكه درباره سيّئات اخلاقى و ملكات زشت نازل شده است همه به منظور دعوت بشر به فضائل روحانى و بركنارى از صفات ناپسنديده است. |
| رسول اكرم در بيان مأموريت آسمانى خود فرمود: بُعِثْتُ لِاُتَمِّمَ مَكارِمَ الْاَخْلاقِ.
(سفينه (خلق) صفحه 410)
من به منظور تتميم و تكميل مكارم اخلاق بشر از طرف خداوند برگزيده شدهام.
|
| عَنْ على (عليه السلام) اِنَّهُ قالَ لَوْ كُنّا لانَرْجُو جَنَّةً وَ لانَخْشى ناراً وَ لا ثَواباً وَ لا عِقاباً لَكانَ يَنْبَغى لَنا اَنْ نُطالِبَ بِمَكارِمِ الْاَخْلاقِ فَاِنَّها مِمّا تَدُلُّ عَلى سَبيلِ النَّجاجِ.
(آدابالنفس، جلد 1، صفحه 26)
على (عليه السلام) مىفرمود: اگر فرضاً نه به بهشت اميدوار باشيم و نه از آتش ترسان، ثواب و عقاب را عقيده نداشته باشيم باز شايسته است از پى سجاياى اخلاقى برويم زيرا اخلاق پسنديده و ملكات فاضله است كه ما را در زندگى به راه رستگارى هدايت مىكند.
|
| على (عليه السلام) مىفرمود: حُسْنُ الْخُلْقِ خَيْرُ رَفيقٍ. بهترين همنشين انسان فضائل اخلاقى و صفات پسنديده خود او است. يكى از سرمايههاى بزرگ پيامبران الهى كه از عوامل مهم نفوذ و تأثير در افكار جامعه بوده ملكات پاك و سجاياى اخلاقيست. |
| اِنَّ اللّهَ خَصَّ الْاَنْبِياءَ عَلَيْهِمُ السَّلامُ بِمَكارِمِ الْاَخْلاقِ.
(سفينه (خلق)، صفحه 410 -411)
از خصائصى كه خداوند به تمام رهبران آسمانى عنايت فرموده صفات پسنديده و كرامت اخلاقيست.
|
| قالَ الصّادِقُ عَلَيْهِ السَّلامُ: حُسْنُ الْخُلْقِ يَزيدُ فى الرِّزْقِ.
(سفينه، خلق، صفحه 411)
امام صادق عليه السلام فرموده: حسن خلق مايه افزايش روزى است.
|
| قالَ عَلِىٌّ عَلَيْهِ السَّلامُ: سُوءُ الْخُلْقِ يُوحِشُ الْقَريبَ وَ يُنَفِّرُ البَعيدَ.
(غررالحكم، صفحه 435)
على عليه السلام فرموده است: خلق بد، دوست و خويشاوند را ميرماند و بيگانه و ناشناس را باعراض و بىاعتنائى وامىدارد.
|
| وَ عَنْهُ عَلَيْهِ السَّلامُ: رُبَّ عَزيزٍ اَذَلَّهُ خُلْقُهُ وَ ذَليلٍ اَعَزَّهُ خُلْقُهُ.
(سفينه، خلق، صفحه 411)
و نيز فرموده است: چه بسا عزيزانى كه اخلاق ناپسند، آنها را به ذلت و خوارى انداخته و چه بسا مردم پست و كوچكى كه صفات پسنديده، آنان را عزيز و محبوب ساخته است.
|
| قالَ الصّادِقُ عَلَيْهِ السَّلامُ: وَ لاتَكُنْ فَظّاً غَليظاً يَكْرَهُ النّاسُ قُرْبَكَ وَ لاتَكُنْ واهِناً يُحَقِّرُكُ مَنْ عَرَفَكَ.
(تحفالعقول، صفحه 304)
امام صادق عليه السلام روش برترى طلبان خشن و خودخواه را و همچنين رفتار مهرطلبان زبون و پست را مطرود شناخته و ضمن سخنان خود به عبدالله جندب فرموده است: نه بداخلاق و تندخو باش كه مردم به ملاقاتت بىرغبت باشند و از تو دورى گزينند و نه پست و فرومايه باش كه آشنايانت تو را با ديده تحقير بنگرند و آنانكه تو را مىشناسند خوارت بدارند.
|
| قالَ عَلِىٌّ عَلَيْهِ السَّلامُ: اَلشَّرُّ كامِنٌ فى طَبيعَةِ كُلِّ اَحَدٍ فَاِنْ غَلَبَهُ صاحِبُهُ بَطَنَ وَ اِنْ لَمْ يَغْلِبْهُ ظَهَرَ.
(فهرست غرر، صفحه 173)
على عليه السلام فرموده است: بدى و بدخواهى كه ناشى از هواى نفس و حس درندهخويى بشر است همواره در نهاد همه انسانها بطور پنهانى وجود دارد. اگر آدمى با نيروى ايمان و صفات انسانى بر آن غلبه كند تمايل بدى به ضمير باطن رانده مىشود و همچنان پنهان مىماند. و اگر نتوانست بر كشش حيوانى خود پيروز گردد تمايل بدى بروز مىكند و از پس پرده اختفاء بيرون مىآيد.
|
| وَ عَنْهُ عَلَيْهِ السَّلامُ: اَلنَّفْسُ مَجْبُولَةٌ عَلى سُوءِ الْاَدَبِ وَ الْعَبْدُ مَاْمُورٌ بِمُلازَمَةِ حُسْنِ الْاَدَبِ وَ النَّفْسُ تَجْرى بِطَبْعِها فى مَيْدانِ الْمُخالَفَةِ وَ الْعَبْدُ يَجْهَدُ بِرَدِّها عَنْ سُوءِ الْمُطالَبَةِ فَمَتى اَطْلَقَ عِنانَها فَهُوَ شَريكٌ فى فَسادِها وَ مَنْ اَعانَ نَفْسَهُ فى هَوى نَفْسِه فَقَدْ اَشْرَكَ نَفْسَهُ فى قَتْلِ نَفْسِه.
(مستدرك 2، صفحه 270)
و نيز فرموده است: تمايل نفس اماره به رفتار ناپسند است، ولى انسان موظف به حسن رفتار است. نفس آدمى به طبع خود در راه بدى و مخالفت قدم برمىدارد و انسان شايسته كسى است كه مجاهده كند و خواهشهاى نادرست نفس خويش را مردود و مطرود سازد. زمانيكه آدمى عنان نفس سركش را از دست بدهد و آن را در ارضاء تمنياتش آزاد گذارد او خود شريك تباهى و فساد خويشتن است، و اگر نفس خود را در تمنيات نادرستش يارى و كمك نمايد خودش شريك نفس خود در كشتن خويشتن شده است.
|
:: بازدید از این مطلب : 1504
|
امتیاز مطلب : 0
|
تعداد امتیازدهندگان : 0
|
مجموع امتیاز : 0
عضو شوید
عضویت سریع
آمار مطالب
آمار بازدید
